1.ΛΙΜΝΕΣ

Το σύμπλεγμα των λιμνών Ζάζαρης, Χειμαδίτιδας, Πετρών και Βεγορίτιδας αποτελείτο πιο αξιόλογο, εκτενές και πλούσιο σε χλωρίδα και πανίδα στοιχείο του φυσικού περιβάλλοντος του Δήμου Αμυνταίου. Η συνολική επιφάνεια των λιμνών ανέρχεται στα 95km2 εκ των οποίων τα 70km2 καταλαμβάνει η Βεγορίτιδα. Και οι τέσσερις λίμνες έχουν χαρακτηρισθεί ως Περιοχές Κοινοτικού Ενδιαφέροντος στο Ευρωπαϊκό Οικολογικό Δίκτυο Natura 2000 (βλ. σχήματα 1 και 2), ενώ υδρολογικά συνδέονται μεταξύ τους μέσω τάφρων, ρεμάτων, αγωγών και σηράγγων (βλ. σχήμα 3).

Σχήμα 1: Περιοχή Natura 2000 λιμνών Βεγορίτιδας – Πετρών

(πηγή: www.amyntaio.gr)

Σχήμα 2: Περιοχή Natura 2000 λιμνών Ζάζαρης – Χειμαδίτιδας

(πηγή: www.amyntaio.gr)

Σχήμα 3: Απόσπασμα «ΧΑΡΤΗ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ & ΥΔΡΑΥΛΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ» στην οποίo εμφαίνεται η υδρολογική σύνδεση των λιμνών.

 

«Ο Δήμος των τεσσάρων Λιμνών»

O Δήμος Αμυνταίου είναι ο μοναδικός δήμος στην Ελλάδα τεσσάρων  λιμνών εξαιρετικής ομορφιάς. Πιο συγκεκριμένα η λίμνη Βεγορίτιδα, η Ζάζαρη, η Χειμαδίτιδα και η λίμνη Πετρών έχουν χαρακτηριστεί ως Περιοχές Κοινοτικού Ενδιαφέροντος στο Ευρωπαϊκό Οικολογικό Δίκτυο Natura 2000. Η ευρύτερη περιοχή των λιμνών ενδείκνυται για πλήθος δραστηριοτήτων όπως ερασιτεχνικό ψάρεμα, παρατήρηση πουλιών, περίπατο, πεζοπορία, ποδηλασία. Η λίμνη Βεγορίτιδα, στις όχθες της τοπικής κοινότητας  του Αγ. Παντελεήμονα, διαθέτει πλωτή προβλήτα, πλαζ, πλακόστροτες πεζοδιαδρομές και γήπεδα beachvolley.Τα τελευταία 2 χρόνια μάλιστα διοργανώνονται από την Ελληνική Ομοσπονδία Πετοσφαίρισης πανελλήνιοι Αγώνες  beachvolley.Παράλληλα αποτελεί το σημείο εκκίνησης για αγώνες ιστιοσανίδας. Στην περιοχή της Ζάζαρης και της Χειμαδίτιδας αναπτύσσονται επιπλέον δραστηριότητες όπως κανό, ιππασία και αναρρίχηση. Στη Ζάζαρη, σε πανοραμική τοποθεσία κοντά στην Τ.Κ. Λιμνοχωρίου, βρίσκονται τα ιαματικά λουτρά «Μπάνια», όπου διασώζεται πισίνα από τα χρόνια της τουρκοκρατίας.

Φωτ. 1 Λίμνη Βεγορίτιδα.

Φωτ. 2 Λίμνη Πετρών .

Φωτ. 3 Λίμνη Ζάζαρη.

Φωτ. 4 Λίμνη Χειμαδίτιδα.

Η ευτροφική λίμνη Χειμαδίτιδα, η οποία χαρακτηρίζεται από εκτεταμένες ελώδεις εκτάσεις με καλαμιώνες, αποτελεί σημαντικό υδροβιότοπο για την αναπαραγωγή, διαχείμαση και γενικότερα διαβίωση σημαντικών ειδών. Στις όχθες της συναντάει κανείς μεγάλο αριθμό από είδη πτηνών, θηλαστικών, ερπετών, αμφιβίων και ψαριών. Ξεχωρίζουν, επίσης, ο πλούσιος υδροβιότοπος της Ζάζαρης, ο κόλπος του Αγ. Παντελεήμονα και οι απόκρημνες όχθες της Βεγορίτιδας, οι οποίες αποτελούν ιδανικό καταφύγιο για πλήθος άγριων πουλιών, καθώς και οι ζώνες φωλιάσματος ορνιθοπανίδας στη λίμνη των Πετρών με πολλές αποικίες σπάνιων ειδών.

Στις όχθες της Χειμαδίτιδας λειτουργεί το Κέντρο Πληροφόρησης των λιμνών Ζάζαρης και Χειμαδίτιδας (φωτ. 5), όπου ο επισκέπτης μπορεί να ενημερωθεί για τη σπάνια χλωρίδα και πανίδα της περιοχής, καθώς και να παρατηρήσει τα διάφορα είδη πτηνών με ειδικά κιάλια

Αντίστοιχα, ένα δεύτερο Κέντρο Πληροφόρησης έχει διαμορφωθεί για τις λίμνες Βεγορίτιδας και Πετρών στον παλιό ανεμόμυλο του Αγ. Παντελεήμονα (18ος αι.), ο οποίος βρίσκεται σε κεντρικό υπερυψωμένο σημείο του οικισμού. Λόγω των ιδιαίτερων αρχιτεκτονικών του χαρακτηριστικών αποτελεί σημείο αναφοράς για ολόκληρη την περιοχή

Φωτ.5 Κέντρο Πληροφόρησης Ζάζαρης.

Φωτ. 6 Κέντρο Πληροφόρησης για τις λίμνες Βεγορίτιδας και Πετρών στον παλιό ανεμόμυλο του Αγ. Παντελεήμονα.

Τέλος, στην ευρύτερη περιοχή της λίμνης των Πετρών συναντά κανείς σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους όπως το Προϊστορικό Νεκροταφείο του Αγ. Παντελεήμονα (φωτ. 7), την Ελληνιστική Πόλη των Πετρών(Φωτ.8), τον Νεολιθικό Οικισμό του Αγ. Παντελεήμονα δίπλα στο εκκλησάκι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα (φωτ. 9) και τα Ερείπια τρίκλιτης Βασιλικής στο  Οχυρό «Κάλε» (φωτ.10).

         

Φωτ.7 , Φωτ. 8

           

 

Φωτ. 9, Φωτ. 10

 ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΓΚΟΙ

Οι ορεινοί όγκοι οι οποίοι περικλείουν το λεκανοπέδιο της περιοχής Αμυνταίου, σε συνδυασμό με το σύμπλεγμα των λιμνών δημιουργούν ένα τοπίο μοναδικό. Το όρος Βέρνο (με την κορυφή του, το Βίτσι, στα 2.128m) στα δυτικά της Ζάζαρης και της Χειμαδίτιδας, το Λελέκι βορείως της λίμνης των Πετρών, οι πρόποδες του Βόρα βορείως της Βεγορίτιδας, αλλά και τα μικρότερα βουνά της περιοχής, εκτός από τους εντυπωσιακούς τους σχηματισμούς και τα δάση, αποτελούν χώρους διαβίωσης πολλών σπάνιων πτηνών και θηλαστικών.

Με την ανάπτυξη του εναλλακτικού τουρισμού έχουν δημιουργηθεί και αναπτύσσονται συνεχώς υποδομές για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών, όπως ορειβατικές, πεζοπορικές και περιπατητικές διαδρομές, χώροι δασικής αναψυχής κλπ.

Στο Βέρνο συναντά κανείς, πολλά βοσκοτόπια, εγκαταλειμμένα χωριά, αλπικά λιβάδια, διαπλάσεις δρυός, εκτεταμένα δάση οξιάς, λειμώνες, αλκαλικούς τυρφώνες κ.ά. Στους χείμαρρους της περιοχής ζει η άγρια πέστροφα. Με βάση την οδηγία για τους Οικοτόπους (92/43/EOK) συγκαταλέγεται στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών NATURA 2000. Το φυσικό περιβάλλον της περιοχής είναι ιδιαίτερα σημαντικό για αρκετά είδη πανίδας όπως η Καφέ Αρκούδα, ο Σφηκιάρης (Pernis apivorus), το Κιρκινέζι (Falco naumani) και ο Λιβαδόκιρκος (Circus pygagrus).

Φωτ. 11: Άποψη δάσους στο όρος Βέρνον

(πηγή: www.amyntaio.gr)

O Βόρας (Καϊμακτσαλάν) είναι το τρίτο ψηλότερο βουνό της Ελλάδας, μετά τον Όλυμπο και το Σμόλικα, με την κορυφή του να φθάνει τα 2.524m. Αποτελεί το φυσικό σύνορο των νομών Φλώρινας και Πέλλας, ενώ οι χαμηλές νοτιοδυτικές του πλαγιές διαχωρίζουν τη λεκάνη της Φλώρινας από αυτή του Αμυνταίου. Το σύνολο του βουνού παρουσιάζει πολύ μεγάλη ποικιλία οικοτόπων, με εκτεταμένες περιοχές από συνεχόμενα δάση με μεγάλη ποικιλία δένδρων (βελανιδιές, οξιές, καστανιές, έλατα, πεύκα), βαθιές κοιλάδες, χαράδρες και βοσκότοπους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την παρουσία πάρα πολλών σημαντικών ειδών, τόσο χλωρίδας, με πάνω από εκατόν πενήντα ομάδες φυτών, όσο και πανίδας. Με βάση την οδηγία για τους Οικοτόπους (92/43/ΕΟΚ) συγκαταλέγεται στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών NATURA 2000. Στην ψηλότερη κορυφή του υπάρχει μικρή εκκλησία, μνημείο Σέρβων πεσόντων του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.

Το όρος Bόρας αποτελεί πόλο έλξης για τους φυσιολάτρες, αλλά και τους ορειβάτες. Κάθε χρόνο χιλιάδες χιονοδρόμων επισκέπτονται τις εγκαταστάσεις του κοντινού στον Δήμο Αμυνταίου Χιονοδρομικού Κέντρου του Bόρα, ενώ η Εθνική ομάδα και οι περισσότερες σχολές σκι ξεκινούν εκεί την προετοιμασία τους. Το χιονοδρομικό κέντρο διαθέτει: 14 πίστες για Ski, doo και curling, snowmobile racetrack, 6 εναέριους και συρόμενους αναβατήρες, δυνατότητα για νυχτερινό σκι, chale, εστιατόριο, μπαρ, καταστήματα ενοικίασης εξοπλισμού, σχολή σκι.

ΚΑΤΑΦΥΓΙΑ ΑΓΡΙΑΣ ΖΩΗΣ – ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ

Το «Καταφύγιο της Αρκούδας» στο Νυμφαίο, καθώς και το «Καταφύγιο του Λύκου» στις Αγραπιδιές, σε περιφραγμένες κατάφυτες εκτάσεις φυσικών δασών οξιάς (50 στρεμμάτων) και βελανιδιάς (70 στρεμμάτων) αντίστοιχα, αποτελούν δύο από τους σημαντικότερους και πλέον οργανωμένους χώρους στην Ελλάδα για τη φιλοξενία ζώων προερχόμενων από αιχμαλωσία. Οι παραπάνω επισκέψιμες εκτάσεις τελούν υπό τη διαχείριση της μη κυβερνητικής, μη κερδοσκοπικής περιβαλλοντικής οργάνωσης για την προστασία της φύσης «ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ».

Στο οικιστικό σύνολο του Νυμφαίου, παράλληλα με το «Καταφύγιο της Αρκούδας», λειτουργεί το Κέντρο Πληροφόρησης του «ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ» στο κτήριο της Νικείου Σχολής, με πληθώρα εκθεμάτων και πληροφοριών για το απειλούμενο είδους της καφέ αρκούδας και στόχο την ευαισθητοποίηση του κοινού, την πληροφόρηση και την περιβαλλοντική εκπαίδευση. Οι επισκέπτες του Κέντρου, ανεξαρτήτως ηλικίας και εξειδικευμένων γνώσεων, έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν τα θέματα στα οποία επιθυμούν να εμβαθύνουν και να αλληλεπιδράσουν με τις πληροφορίες που τους παρέχονται, αποκτώντας με αυτόν τον τρόπο ενεργό ρόλο στα δρώμενα.Επιπλέον, στις Αγραπιδιές πλησίον του «Καταφυγίου του Λύκου» λειτουργεί Κέντρο Ενημέρωσης για τον λύκο με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των επισκεπτών, ώστε να αναστραφεί η αρνητική εικόνα που κατέχει ο λύκος στη συνείδηση των ανθρώπων. Στον οικισμό του Αετού, η οργάνωση διατηρεί Κτηνιατρικό Κέντρο όπου φιλοξενούνται αρχικά οι αρκούδες και οι λύκοι που προέρχονται από αιχμαλωσία (αρκούδες «χορεύτριες», αρκούδες από τσίρκο, λύκοι και αρκούδες από ζωολογικούς κήπους κλπ) και έχουν ανάγκη από κτηνιατρική περίθαλψη, ενώ ανάμεσα στις

πρόσθετες δράσεις του «ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ», οι οποίες φιλοξενούνται στον Αετό είναι η αναπαραγωγή του ελληνικού ποιμενικού σκύλου και η δωρεάν διάθεση του σε κτηνοτρόφους ορεινών περιοχών. Εκτός των προστατευόμενων ειδών της καφέ αρκούδας (φωτ. 12), του λύκου (φωτ. 13) και του ελληνικού ποιμενικού, ο «ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ» δραστηριοποιείται και μεριμνεί για το Αγριόγιδο, τη Βίδρα, το Ελάφι, το Ζαρκάδι, τον Λύγκα και το Τσακάλι, είδη επίσης προστατευόμενα και εξίσου σημαντικά για την πανίδα της περιοχής.

    

Φωτ.12,13  Καφέ αρκούδα (12) και λύκος (13)

(πηγή: www.arcturos.gr)

Ιδιαίτερα πολύτιμη για το έργο του «ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ» είναι η βοήθεια και η προσφορά ευαισθητοποιημένων εθελοντών, οι οποίοι επιθυμούν να δράσουν για την προστασία και διαχείριση της άγριας ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος. Κάθε χρόνο δεκάδες εθελοντές επισκέπτονται την περιοχή και το Περιβαλλοντικό Κέντρο του «ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ» συμβάλλοντας ουσιαστικά στην προστασία του περιβάλλοντος και της άγριας ζωής. Συνολικά, οι εγκαταστάσεις του «ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ» δέχονται κάθε χρόνο περί τους 30.000 επισκέπτες, από τους οποίους οι 7.500 είναι μαθητές σχολείων από όλη την Ελλάδα.

4. ΧΛΩΡΙΔΑ – ΠΑΝΙΔΑ

4.1 ΧΛΩΡΙΔΑ

Στη χαρτογραφημένη περιοχή του Δικτύου Natura 2000 των λιμνών έχει καταγραφεί μεγάλος αριθμός φυτικών ειδών και υποειδών που φτάνουν τις 664 ομάδες, αριθμός ο οποίος δείχνει πολύ μεγάλη χλωριδική ποικιλότητα, παρόλο που η περιοχή δεν είναι γεωγραφικά απομονωμένη ή με ιδιαίτερες κλιματικές συνθήκες. Η πλειονότητα των ειδών χαρακτηρίζονται ως μεσογειακά (33,4%) και έπονται τα ευρασιατικά (26,7%), ενώ σημαντικός είναι και ο αριθμός των ενδημικών και των σπάνιων ειδών.

Επιπλέον, η περιοχή πέριξ των λιμνών της Βεγορίτιδας και των Πετρών χαρακτηρίζεται από την κυριαρχία των διαφόρων τύπων αγροτικών και λιβαδικών τοπίων. Τα τοπία αυτά σε συνδυασμό με τις χαρακτηριστικές γεωμορφολογικές εξάρσεις, το κυρίαρχο υγρό στοιχείο των λιμνών, τα εναπομείναντα παραδοσιακά αγρολιβαδικά και δασολιβαδικά συστήματα, τα αρχιτεκτονικά στοιχεία των οικισμών, των θρησκευτικών τόπων και των αρχαιολογικών ευρημάτων καθιστούν την περιοχή μοναδική.

Στα δάση του Δήμου, στα όροι Βόρας και Βέρνο, ανάμεσα στα σημαντικότερα είδη δέντρων, συγκαταλέγονται η βελανιδιά, η οξιά, η καστανιά, το έλατο και το πεύκο.

4.2 ΠΑΝΙΔΑ

Τα θηλαστικά, τα οποία έχουν επισήμως καταγραφεί στην περιοχή του Δήμου Αμυνταίου είναι ο Σκαντζόχοιρος, ο Λαγόγυρος, ο Λύκος, η Αλεπού, η Αρκούδα, η Νυφίτσα, το Κουνάβι, ο Ασβός, η Βίδρα και η Αγριόγατα. Θεωρείται πολύ πιθανή η παρουσία πολλών ακόμη ειδών, όπως εντομοφάγα (μυγαλές κλπ), τρωκτικά και χειρόπτερα (νυκτερίδες).

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η ορνιθοπανίδα της περιοχής. Ειδικότερα, η ανάγκη

προστασίας της μιας από τις τρεις μοναδικές στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποικίες αναπαραγωγής της Λαγγόνας και της Νανόχηνας, οδήγησε τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ε.Ε να εντάξουν τη λίμνη των Πετρών στο πρόγραμμα LIFE Προστασία της Λαγγόνας και της Νανόχηνας.

         

Φωτ. 14,15: Λαγγόνα (14) και Νανόχηνα (15)

(πηγή: www.poulia.info)

Τα σημαντικότερα είδη της περιοχής για τα οποία λαμβάνονται ειδικά μέτρα προστασίας είναι το Νανοβουτηχτάρι, το Σκουφοβουτηχτάρι, η Λαγγόνα, ο Ροδοπελεκάνος, ο Αργυροπελεκάνος, ο Μικροτσικνιάς, ο Νυχτοκόρακας, ο Κρυπτοτσικνιάς, ο Λευκοτσικνιάς, ο Σταχτοτσικνιάς, ο Αργυροτσικνιάς, ο Πορφυροτσικνιάς, ο Λευκός Πελαργός, η Πρασινοκέφαλη Πάπια, το Γκισάρι, η

Βαλτόπαπια, ο Ασπροπάρης, ο Φιδαετός, ο Καλαμόκιρκος, ο Λιβαδόκιρκος, η

Αετογερακίνα, το Κιρκινέζι, το Χρυσογέρακο, ο Πετρίτης, το Ποταμογλάρονο, ο

Μελισσοφάγος, η Χαλκοκουρούνα, ο Βαλκανικός Δρυοκολάπτης, η Γαλιάντρα, η Μικρογαλιάντρα, η Δεντροσταρήθρα, το Οχθοχελίδονο, η Ωχροκελάδα, ο Αετομάχος, ο Σταχτοκεφαλάς και το Βλαχοτσίχλονο.

Οι σημαντικότερες Ζώνες για την Ορνιθοπανίδα (θέσεις φωλιάσματος μαζί με τις ζώνες άμεσης επιρροής και τις ζώνες με μεγάλες συγκεντρώσεις πουλιών), σε ορισμένες από τις οποίες έχουν τοποθετηθεί και παρατηρητήρια για τους φυσιολάτρες (φωτ. 16) είναι: ο Κόλπος του Αγ. Παντελεήμονα, η Βραχώδης ζώνη Αγ. Παντελεήμονα – Βεγόρας (περιοχή Σαμαρόπετρας), η Περιοχή αρπακτικών Πετρών, η Περιοχή αρπακτικών Κέλλης, η Αποικία ερωδιών της λίμνης Πετρών, η Ζώνη αναπαραγωγής βαλτόπαπιας και οι θέσεις φωλιάσματος των κιρκινεζιών στο Αμύνταιο.

Φωτ. 16: Ξύλινο παρατηρητήριο στη λίμνη των

Πετρών.

Ως προς την ιχθυοπανίδα της περιοχής τα σημαντικότερα είδη, τα οποία έχουν

καταγραφεί στις λίμνες Βεγορίτιδα, Πετρών, Χειμαδίτιδα και Ζάζαρη, καθώς και στα ρέματα της περιοχής είναι το Γριβάδι ή κυπρίνος, ο Γουλιανός, η Κοκκινοφτέρα, το Γλήνι, η Τούρνα, το Τσιρόνι, το Αγριοχρυσόψαρο Ευρώπης ή Πεταλούδα, το Περκί, η Βαλκανική Μπριάνα και ο Κορήγωνος.

Τα σημαντικότερα είδη ερπετών της περιοχής είναι η Βαλτοχελώνα, η Μεσογειακή Χελώνα και ο Λαφιάτης. Η Βαλτοχελώνα εντοπίστηκε στο ρέμα Σουλού, ενώ η Μεσογειακή Χελώνα έχει ευρεία εξάπλωση σε όλη την χερσαία ζώνη. Επίσης, ευρεία εξάπλωση έχει και ο Λαφιάτης, ακόμη και στις άκρες των λιμνών. Άλλα είδη ερπετών είναι η Σμαραγδόσαυρα, η Τοιχόσαυρα, η Βαλκανόσαυρα, το Αστραπόφιδο, ο Σαπίτης ή Μαυρόφιδο, το Νερόφιδο και η Οχιά ή Αστρίτης.

Τα αμφίβια της περιοχής (Πράσινος φρύνος, Χωματόφρυνος, Δενδροβάτραχος και Λιμνοβάτραχος) αποτελούν βασική πηγή τροφής για τα ερωδιόμορφα πουλιά ιδιαίτερα την άνοιξη και το καλοκαίρι, οπότε εμφανίζονται οι μεγαλύτεροι αριθμοί των γυρίνων. Επιπλέον, αποτελούν τροφή και για τη βίδρα. Οι κυριότερες και κρισιμότερες ζώνες για τα αμφίβια είναι τα υγρά λιβάδια, όπου αναπαράγονται τα περισσότερα είδη σε μεγάλους πληθυσμούς, ενώ οι αγροδασικές εκτάσεις και ταλιβάδια αποτελούν το άριστο ενδιαίτημα για τα ερπετά.

 

 

5. ΑΜΠΕΛΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΟΙΝΟΥ ΚΑΙ ΤΣΙΠΟΥΡΟΥ

Οι ιδιαίτερες κλιματολογικές και εδαφολογικές συνθήκες της ευρύτερης περιοχής του κάμπου του Αμυνταίου και των Λιμνών Βεγορίτιδας και Πετρών, καθιστούν το κρασί της, το «Ξινόμαυρο Αμυνταίου» (φωτ. 17), το σημαντικότερο αγροτικό της προϊόν, το οποίο παράγεται στην περιοχή εδώ και αιώνες. Ειδικότερα την τελευταία δεκαετία έχει αναδειχθεί ως μια από τις ποιοτικότερες ελληνικές ερυθρές ποικιλίες.

Οι περισσότεροι από τους εμφιαλωμένους οίνους της περιοχής, οι οποίοι διαθέτουν την ένδειξη Ο.Π.Α.Π. (Ονομασία Προέλευσης Ανώτερης Ποιότητας) και παράγονται στην ομώνυμη ζώνη, είναι βραβευμένοι και διατίθενται στην παγκόσμια αγορά με πλούσια ποικιλία ετικετών. Παράλληλα με το Ξινόμαυρο, καλλιεργούνται και πολλές ακόμα ποικιλίες όπως Sauvignon Blanc, Pinot Noir, Negro Amaro, Montepulciano, Tannat, Barbera, Μαυροδάφνη, Μαλαγουζιά, Merlot, Syrah, Ασύρτικο, CabernetSauvignon, Λημνιώνας, Chardonnay, Gewurztraminer, Ροδίτης, Μοσχόμαυρο, Riesling και MalvasiaAromatica.

Φωτ. 17: Η ποικιλία του ξινόμαυρου σταφυλιού

(πηγή: en.wikipedia.org/wiki/Xinomavro)

 

ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΟΙΝΟΠΟΙΕΙΑ

 

Τα περισσότερα εξ αυτών είναι επισκέψιμα και στους χώρους τους πραγματοποιούνται ξεναγήσεις, εκδηλώσεις γευσιγνωσίας, γιορτές κρασιού και ενημερωτικά σεμινάρια για το κρασί. Ειδικότερα στις εγκαταστάσεις του «Αγροτικού Συνεταιρισμού Ευρύτερης Περιοχής Αμυνταίου» (ΑΣΕΠΑ) λειτουργούν οργανωμένοι χώροι υποδοχής και ενημέρωσης επισκεπτών, γευσιγνωσίας και πώλησης κρασιών, κάβα παλαίωσης κρασιών, μουσείο ανάδειξης της τοπικής ιστορίας και χώρος εκπαίδευσης σε θέματα αμπελοκαλλιέργειας και οινολογίας.

Η αναγνωρισμένη ποιότητα του Ξινόμαυρου, η διαμόρφωση των οινοποιείων της περιοχής ως επισκέψιμοι χώροι, η διεξαγωγή ξεναγήσεων και σχετικών εκδηλώσεων, καθώς και τα προγράμματα οινοτουρισμού όπως οι Δρόμοι του Κρασιού (www.wineroads.gr), έχουν συμβάλλει καθοριστικά στην αναβάθμιση του οινοπαραγωγικού προφίλ της περιοχής σε πανελλαδικό και διεθνές επίπεδο, με τον αριθμό των επισκεπτών τόσο από το εσωτερικό της χώρας όσο και από το εξωτερικό να αυξάνεται διαρκώς.

Σημαντική, τέλος, για την περιοχή είναι η παραγωγή τσίπουρου από επαγγελματίες αμπελουργούς, αλλά και από μικρούς παραγωγούς στα παραδοσιακά καζάνια των οικισμών της περιοχής, η οποία συνδυάζεται με διάφορες σχετικές εκδηλώσεις (Γιορτή Τσίπουρου) κυρίως κατά τον μήνα Δεκέμβρη.

 

6. ΞΙΝΟ ΝΕΡΟ

Ο οικισμός του Ξινού Νερού με τις πλούσιες πηγές οξυανθρακούχου ασβεστούχου φυσικού μεταλλικού νερού βρίσκεται σε υψόμετρο 650μ., 5km βορειοδυτικά του Αμυνταίου. Τα νερά που αναβλύζουν από τις πηγές του οικισμού εμφιαλώνονται στο τοπικό εργοστάσιο αυτόματης εμφιάλωσης, Κύρια χαρακτηριστικά του νερού είναι η διαύγεια και η περιεκτικότητα σε ιχνοστοιχεία μετάλλων ασβεστίου, καλίου και μαγνησίου, απαραίτητα για τη σωστή λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού. Στο φυσικό εμπλουτισμό των πηγών με ελεύθερο διοξείδιο του άνθρακα οφείλεται η καθαρότητα και η ιδιαιτερότητα της γεύσης του. Το Ξινό Νερό ανήκει στηνκατηγορία των ιαματικών πηγών.

Το Ξινό Νερό ήταν γνωστό από την αρχαιότητα. Στις πηγές του λέγεται πως ξεδιψούσε η μητέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Το πρώτο εμφιαλωτήριο κατασκευάστηκε από τους Γάλλους που είχαν στρατοπεδεύσει στην περιοχή κατά τη διάρκεια του πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου για τις ανάγκες των στρατιωτών τους σε νερό. Το σημερινό εμφιαλωτήριο λειτουργεί από το έτος 1958.