Το σύμπλεγμα των λιμνών Ζάζαρης, Χειμαδίτιδας, Πετρών και Βεγορίτιδας αποτελείτο πιο αξιόλογο, εκτενές και πλούσιο σε χλωρίδα και πανίδα στοιχείο του φυσικού περιβάλλοντος του Δήμου Αμυνταίου. Η συνολική επιφάνεια των λιμνών ανέρχεται στα 95km2 εκ των οποίων τα 70km2 καταλαμβάνει η Βεγορίτιδα. Και οι τέσσερις λίμνες έχουν χαρακτηρισθεί ως Περιοχές Κοινοτικού Ενδιαφέροντος στο Ευρωπαϊκό Οικολογικό Δίκτυο Natura 2000 (βλ. σχήματα 1 και 2), ενώ υδρολογικά συνδέονται μεταξύ τους μέσω τάφρων, ρεμάτων, αγωγών και σηράγγων (βλ. σχήμα 3).

Σχήμα 1: Περιοχή Natura 2000 λιμνών Βεγορίτιδας – Πετρών

Σχήμα 2: Περιοχή Natura 2000 λιμνών Ζάζαρης – Χειμαδίτιδας

Σχήμα 3: Απόσπασμα «ΧΑΡΤΗ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ & ΥΔΡΑΥΛΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ» στην οποίo εμφαίνεται η υδρολογική σύνδεση των λιμνών

«Ο Δήμος των τεσσάρων Λιμνών»

O Δήμος Αμυνταίου είναι ο μοναδικός δήμος στην Ελλάδα τεσσάρων  λιμνών εξαιρετικής ομορφιάς. Πιο συγκεκριμένα η λίμνη Βεγορίτιδα, η Ζάζαρη, η Χειμαδίτιδα και η λίμνη Πετρών έχουν χαρακτηριστεί ως Περιοχές Κοινοτικού Ενδιαφέροντος στο Ευρωπαϊκό Οικολογικό Δίκτυο Natura 2000. Η ευρύτερη περιοχή των λιμνών ενδείκνυται για πλήθος δραστηριοτήτων όπως ερασιτεχνικό ψάρεμα, παρατήρηση πουλιών, περίπατο, πεζοπορία, ποδηλασία. Η λίμνη Βεγορίτιδα, στις όχθες της τοπικής κοινότητας  του Αγ. Παντελεήμονα, διαθέτει πλωτή προβλήτα, πλαζ, πλακόστροτες πεζοδιαδρομές και γήπεδα beachvolley.Τα τελευταία 2 χρόνια μάλιστα διοργανώνονται από την Ελληνική Ομοσπονδία Πετοσφαίρισης πανελλήνιοι Αγώνες  beachvolley.Παράλληλα αποτελεί το σημείο εκκίνησης για αγώνες ιστιοσανίδας. Στην περιοχή της Ζάζαρης και της Χειμαδίτιδας αναπτύσσονται επιπλέον δραστηριότητες όπως κανό, ιππασία και αναρρίχηση. Στη Ζάζαρη, σε πανοραμική τοποθεσία κοντά στην Τ.Κ. Λιμνοχωρίου, βρίσκονται τα ιαματικά λουτρά «Μπάνια», όπου διασώζεται πισίνα από τα χρόνια της τουρκοκρατίας.

Φωτ.1 Λίμνη Βεγορίτιδα

Φωτ.2 Λίμνη Πετρών

Φωτ.3 Λίμνη Ζάζαρη

Φωτ.4 Λίμνη Χειμαδίτιδα

Η ευτροφική λίμνη Χειμαδίτιδα, η οποία χαρακτηρίζεται από εκτεταμένες ελώδεις εκτάσεις με καλαμιώνες, αποτελεί σημαντικό υδροβιότοπο για την αναπαραγωγή, διαχείμαση και γενικότερα διαβίωση σημαντικών ειδών. Στις όχθες της συναντάει κανείς μεγάλο αριθμό από είδη πτηνών, θηλαστικών, ερπετών, αμφιβίων και ψαριών. Ξεχωρίζουν, επίσης, ο πλούσιος υδροβιότοπος της Ζάζαρης, ο κόλπος του Αγ. Παντελεήμονα και οι απόκρημνες όχθες της Βεγορίτιδας, οι οποίες αποτελούν ιδανικό καταφύγιο για πλήθος άγριων πουλιών, καθώς και οι ζώνες φωλιάσματος ορνιθοπανίδας στη λίμνη των Πετρών με πολλές αποικίες σπάνιων ειδών.

Στις όχθες της Χειμαδίτιδας λειτουργεί το Κέντρο Πληροφόρησης των λιμνών Ζάζαρης και Χειμαδίτιδας (φωτ. 5), όπου ο επισκέπτης μπορεί να ενημερωθεί για τη σπάνια χλωρίδα και πανίδα της περιοχής, καθώς και να παρατηρήσει τα διάφορα είδη πτηνών με ειδικά κιάλια

Αντίστοιχα, ένα δεύτερο Κέντρο Πληροφόρησης έχει διαμορφωθεί για τις λίμνες Βεγορίτιδας και Πετρών στον παλιό ανεμόμυλο του Αγ. Παντελεήμονα (18ος αι.), ο οποίος βρίσκεται σε κεντρικό υπερυψωμένο σημείο του οικισμού. Λόγω των ιδιαίτερων αρχιτεκτονικών του χαρακτηριστικών αποτελεί σημείο αναφοράς για ολόκληρη την περιοχή.

Φωτ.5 Κέντρο Πληροφόρησης Ζάζαρης

Φωτ.6 Κέντρο Πληροφόρησης για τις λίμνες Βεγορίτιδας και Πετρών στον παλιό ανεμόμυλο του Αγ. Παντελεήμονα

Τέλος, στην ευρύτερη περιοχή της λίμνης των Πετρών συναντά κανείς σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους όπως το Προϊστορικό Νεκροταφείο του Αγ. Παντελεήμονα (φωτ. 7), την Ελληνιστική Πόλη των Πετρών(Φωτ.8), τον Νεολιθικό Οικισμό του Αγ. Παντελεήμονα δίπλα στο εκκλησάκι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα (φωτ. 9) και τα Ερείπια τρίκλιτης Βασιλικής στο  Οχυρό «Κάλε» (φωτ.10).

Φωτ.7 , Φωτ.8

Φωτ.9, Φωτ.10